Amortisman Hesaplama Yöntemleri ve Örnekler
Amortisman, bir duran varlığın (demirbaş, makine, bina vb.) maliyetinin faydalı ömrüne yayılarak gider yazılmasıdır. En yaygın iki yöntem normal (doğrusal — her yıl eşit tutar) ve azalan bakiyeler (ilk yıllarda daha yüksek) yöntemleridir. Kullanılacak yöntem ve oranlar mevzuatla belirlenen amortisman oranları tablosuna göre seçilir; bu yazıda yöntemin mantığını örnekle anlatıyoruz, güncel oranları mali müşavirinizle teyit etmenizi öneririz.
Bir makine, demirbaş veya bina satın aldığınızda bu tutarı tek seferde gider yazamazsınız — maliyet, varlığın kullanım ömrüne yayılarak "amortisman" adı altında kademeli olarak giderleştirilir.
Amortisman neden var?
Bir varlık birkaç yıl kullanılacaksa, maliyetinin tamamını satın alındığı yıl gider yazmak, o yılın kârını gerçekte olduğundan düşük gösterir. Amortisman, maliyeti varlığın faydalı ömrüne yayarak her yılın gerçek maliyetini daha doğru yansıtmayı amaçlar.
İki temel yöntem
| Yöntem | Mantık | Yıllık gider seyri |
|---|---|---|
| Normal (doğrusal) | Maliyet, faydalı ömre eşit olarak bölünür | Her yıl aynı tutar |
| Azalan bakiyeler | Kalan değer üzerinden sabit bir oranla hesaplanır | İlk yıllarda yüksek, sonra azalır |
Basit bir örnek (yalnızca yöntemi göstermek için)
Diyelim ki 100.000 ₺ değerinde bir demirbaşınız var ve faydalı ömrü 5 yıl olarak kabul edildi (bu rakamlar yalnızca yöntemi göstermek için örnektir, gerçek tutar ve oran değildir):
- Normal yöntemde: 100.000 ₺ ÷ 5 yıl = her yıl 20.000 ₺ amortisman gideri
- Azalan bakiyeler yönteminde: ilk yıl daha yüksek bir oranla hesaplanır, sonraki yıllarda kalan (azalan) değer üzerinden devam eder
Hangi varlık türü için hangi faydalı ömrün/oranın uygulanacağı, Maliye tarafından yayınlanan amortisman oranları tebliğine göre belirlenir ve bu oranlar zaman zaman güncellenir. Yukarıdaki rakamlar yalnızca hesaplama mantığını göstermek içindir — gerçek işleminizde güncel tabloyu ve mali müşavirinizin onayını esas alın.
Sabit kıymetlerinizin amortismanını otomatik hesaplatın
Demirbaş, makine ve taşıtlarınızı tanımlayın, amortisman fişi otomatik oluşsun.
Sık sorulan sorular
Etasoft Danışmanlık Ekibi
Muhasebe Süreç Danışmanları
Yayın: 31 Temmuz 2026