Fason Üretim Takibi Nasıl Yapılır?
Fason üretim takibi; fasoncuya gönderilen hammadde/yarı mamulün, mülkiyeti sizde kalacak şekilde ayrı bir "fason depo" mantığıyla izlenmesi ve fasoncudan dönen mamulün miktar/kalite mutabakatının yapılmasıdır. Elle takip edildiğinde en sık karşılaşılan sorun, gönderilen ile dönen miktarın tutmamasıdır.
Fason üretim (bir işin bir kısmının dışarıdaki bir atölyeye yaptırılması), pek çok imalatçı için normal bir iş akışı. Ama takibi doğru yapılmazsa, "gönderdiğimiz malzeme neredeydi, ne kadarı geri geldi" sorusu kaosa dönüşebilir.
Temel mantık: mülkiyet sizde kalır
Fasona gönderilen hammadde veya yarı mamul, fiziksel olarak fasoncunun elindedir ama mülkiyeti hâlâ sizindir. Bu yüzden genel stok raporlarınızda "elimizdeki" ve "fasondaki" stoğu ayrı göstermek gerekir — ikisini karıştırmak, gerçek stok durumunuzu yanlış yansıtır.
Takip nasıl yapılır?
- Fasona gönderilecek hammadde/yarı mamul, "fason irsaliyesi" ile kayıt altına alınır ve fason depoya geçer.
- Fasoncudaki stok, sizin envanterinizde ayrı bir depo tipi olarak görünmeye devam eder.
- Fasoncudan dönen mamul, miktar ve kalite açısından kontrol edilip asıl deponuza girer.
- Gönderilen hammadde ile dönen mamul miktarı (fire payı düşülerek) mutabık kılınır.
Fasoncuda beklenenden az mamul dönmesi (fire, kayıp veya anlaşmazlık) en sık karşılaşılan sorundur. Bu farkı sistematik olarak görebilmek, elle takip edilen bir defterde neredeyse imkânsızdır.
Muhasebe boyutu nasıl işler?
Fasoncuya ödenen işçilik bedeli ayrı bir maliyet kalemidir ve ürün maliyetine dahil edilir. Fasoncuya gönderilen hammadde ise satış değil, stok transferi olarak muhasebeleştirilir — bu ayrımı doğru yapmamak, hem stok hem maliyet raporlarını bozar.
Fason sürecinizi net bir sisteme bağlayalım
Fasona ne gönderiyor, ne kadarını geri alıyorsunuz? Mevcut sürecinizi anlatın, birlikte kurgulayalım.
Sık sorulan sorular
Etasoft Danışmanlık Ekibi
Üretim ve Maliyet Danışmanları
Yayın: 21 Haziran 2026