MRP Nedir? Malzeme İhtiyaç Planlaması Rehberi
MRP (Material Requirements Planning / Malzeme İhtiyaç Planlaması), satış siparişlerini ürün reçeteleriyle "patlatıp" gerekli hammadde miktarını ve zamanlamasını hesaplayan bir yöntemdir. Mevcut stoktan düşülen net ihtiyaç, tedarik süresi dikkate alınarak satın alma önerisine dönüştürülür. Ürün ve hammadde çeşidi arttıkça elle yapılan hesaplama yerini MRP’ye bırakır.
Üretim yapan işletmelerin büyüme sürecinde karşılaştığı bir an vardır: hammadde ihtiyacını artık kafadan veya Excel’den hesaplamak yetmez olur. MRP tam olarak bu noktada devreye giren bir yöntemdir.
MRP tam olarak nedir?
MRP, satış siparişlerinizi (veya stok politikanızı) ürün reçeteleriyle eşleştirip, üretim için gereken hammadde miktarını ve bu hammaddenin ne zaman elinizde olması gerektiğini hesaplayan bir planlama yöntemidir. Elle yapılan "şu kadar sipariş var, şu kadar hammadde lazım" hesabının sistematik ve otomatik hâlidir.
MRP nasıl çalışır?
- Talep girdisi belirlenir: satış siparişleri veya stok politikası (minimum/maksimum seviye).
- Reçete (BOM) "patlatılır": her ürün için gereken hammadde/yarı mamul miktarı hesaplanır.
- Mevcut stok bu ihtiyaçtan düşülür — net ihtiyaç bulunur.
- Tedarik süresi (hammaddenin geldiği süre) dikkate alınarak siparişin ne zaman verilmesi gerektiği hesaplanır.
- Sonuç, önceliklendirilmiş bir satın alma önerisi olarak sunulur.
MRP hesabı, reçete ve stok verinizin doğruluğuna bağlıdır. Yanlış veya eksik reçeteyle çalışan bir MRP, yanlış sonuç üretir — "çöp girer, çöp çıkar" prensibi burada tam olarak geçerlidir.
MRP her imalatçı için gerekli mi?
Hayır, illa değil. Ürün çeşidiniz az, reçeteniz basitse elle takip yeterli olabilir. MRP, ürün/hammadde sayısı arttıkça, çok seviyeli reçeteler (yarı mamulden mamule) devreye girdikçe ve tedarik süreleri uzadıkça anlamlı hâle gelir. "Herkes MRP’ye ihtiyaç duyar" demek doğru değildir.
MRP’ye ihtiyacınız olup olmadığını birlikte değerlendirelim
Ürün ve hammadde çeşitliliğinize göre gerçekçi bir değerlendirme yapalım.
MRP ile kapasite planlama aynı şey mi?
Hayır. MRP "hangi malzemeden ne kadar lazım" sorusuna cevap verir; kapasite planlama ise "bu işi yapacak makine/işçilik kapasitem var mı" sorusuna. İkisi birbirini tamamlar ama farklı sorulara odaklanır.
Sık sorulan sorular
Etasoft Danışmanlık Ekibi
Üretim ve Maliyet Danışmanları
Yayın: 8 Mayıs 2026