ABC Analizi ile Stok Önceliklendirme
ABC analizi, ürünlerinizi satış/değer katkısına göre A (en kritik, ~%80 değer), B (orta) ve C (düşük öncelikli) gruplarına ayırır. A grubu ürünler sık ve sıkı takip edilir; C grubu ürünlerde daha gevşek bir kontrol yeterli olabilir. Bu, sınırlı zaman ve kaynağı doğru yere odaklamanın basit bir yoludur.
Yüzlerce, hatta binlerce stok kalemi olan bir işletmede her ürüne aynı sıklıkla sayım, aynı sıkılıkta minimum stok takibi yapmak pratik değildir. ABC analizi, sınırlı zamanınızı doğru ürünlere odaklamanın basit bir yoludur.
ABC analizi nedir?
ABC analizi, ürünlerinizi satış hacmi veya değer katkısına göre üç gruba ayırır. Mantık, Pareto ilkesine dayanır: genellikle ürünlerin küçük bir kısmı (örneğin %20’si), toplam satış değerinin büyük kısmını (örneğin %80’ini) oluşturur.
| Grup | Tipik özellik | Takip sıklığı |
|---|---|---|
| A | Az sayıda ürün, yüksek değer/satış katkısı | Sık sayım, sıkı minimum stok takibi |
| B | Orta sayıda ürün, orta katkı | Standart takip |
| C | Çok sayıda ürün, düşük katkı | Daha gevşek, periyodik kontrol |
ABC analizi nasıl yapılır?
- Belirli bir dönemdeki (örn. son 12 ay) ürün bazlı satış tutarlarını listeleyin.
- Ürünleri satış tutarına göre büyükten küçüğe sıralayın.
- Kümülatif yüzdeyi hesaplayın ve gruplara ayırın (örn. ilk %80’e ulaşan ürünler A grubu).
- Her grup için farklı sayım sıklığı ve stok kontrol kuralı belirleyin.
Grup sınırları (%80/%15/%5 gibi) kesin bir kural değil, yaygın bir başlangıç noktasıdır; kendi ürün dağılımınıza göre bu oranlar farklılaşabilir.
Kendi ürünleriniz için ABC analizi yaptıralım
Satış verinizi inceleyip A/B/C gruplarınızı birlikte çıkaralım.
Yalnızca satış tutarına mı bakılır?
Satış tutarı en yaygın kriterdir ama kritiklik (örn. üretimde vazgeçilemez bir hammadde, düşük değerli olsa bile) de gruplamaya dahil edilebilir. ABC analizi katı bir formül değil, önceliklendirme için bir çerçevedir.
Sık sorulan sorular
Etasoft Danışmanlık Ekibi
Stok ve Lojistik Danışmanları
Yayın: 26 Haziran 2026