e-Müstahsil Makbuzu Nedir? Tarım Sektörü İçin Rehber
Müstahsil makbuzu, defter tutma yükümlülüğü olmayan çiftçiden yapılan tarımsal ürün alımlarında, alıcı tarafından düzenlenen bir belgedir — çiftçi değil, alan taraf düzenler. e-Müstahsil, bu belgenin elektronik hâlidir. Zorunluluk kapsamı diğer e-belgeler gibi mevzuata tabidir.
Tarım ürünleri ticareti yapan işletmelerin (tüccar, sanayici, kooperatif) sık karşılaştığı bir belge türü var: müstahsil makbuzu. Bu yazıda ne olduğunu ve elektronik hâlinin nasıl işlediğini anlatıyoruz.
Müstahsil makbuzu nedir, kim düzenler?
Müstahsil makbuzu, defter tutmayan çiftçiden yapılan tarımsal ürün alımlarında düzenlenir. Dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta: makbuzu çiftçi değil, ürünü satın alan taraf (tüccar, sanayici, kooperatif) düzenler ve imzalar. Bu, faturanın tersine işleyen bir belge türüdür.
e-Müstahsil elektronik hâli nasıl işler?
e-Müstahsil, aynı işlemin elektronik ortamda, GİB sistemine kayıtlı şekilde yapılmasıdır. Alıcı, çiftçinin bilgilerini ve alınan ürünün miktar/tutarını sisteme girer, belge elektronik olarak düzenlenip GİB nezdinde kayıt altına alınır.
e-Müstahsil zorunluluğu, alım hacmi ve mükellef tipine göre değişen kriterlere tabidir; burada sayısal eşik vermiyoruz. Tarım ürünleri alımı yapan bir işletmeyseniz güncel kapsamı birlikte netleştirelim.
Bu, hangi işletmeler için önemli?
- Tarım ürünü toplayan/işleyen tüccar ve sanayiciler
- Tarımsal kooperatifler
- Çiftçiden doğrudan hammadde alan gıda üreticileri
Tarım/gıda alım sürecinizi birlikte değerlendirelim
Çiftçiden yaptığınız alım hacmini ve mevcut belge düzeninizi söyleyin, uygun yapıyı birlikte kuralım.
Sık sorulan sorular
Etasoft Danışmanlık Ekibi
e-Dönüşüm Danışmanları
Yayın: 6 Temmuz 2026